معرفی مقاله: یکسان سازی اصطلاحات پرکاربرد طب ایرانی
مقدمه
منابع طب ایرانی حاوی اطلاعات ارزشمندی در زمینه حفظ سلامت، تشخیص و درمان بیماریها هستند. با این حال، تنوع و ناهمگونی در نگارش واژگان تخصصی این حوزه باعث شده است که پژوهشگران در جستجو و نمایهسازی مقالات با چالشهای جدی روبهرو شوند. نبود معادلهای واحد انگلیسی نیز، ارتباط طب ایرانی با جامعه علمی جهانی را دشوار کرده است.
در همین راستا، مقالهای علمی با عنوان «یکسانسازی اصطلاحات پرکاربرد کلیات طب ایرانی» در نشریه Research on History of Medicine (جلد 7، شماره 4، سال 2018) منتشر شد.
نویسندگان مقاله
این پژوهش توسط جمعی از متخصصان طب ایرانی، داروسازی سنتی و زبان انگلیسی انجام شده است:
مرجان اختری – آرمان زرگران – محمود خدادوست – مهدی علیزاده وقاصلو – محمدعلی شمس – روجا رحیمی – میثم شیرزاد – سمیه ذاکری – مرتضی مجاهدی (نویسنده مسئول)
هدف پژوهش
هدف اصلی این مطالعه، جمعآوری و یکسانسازی واژگان پرکاربرد طب ایرانی و ارائه معادلهای فارسی و انگلیسی معتبر برای آنها بود تا امکان جستجو، ارجاع و استفاده در سطح بینالمللی تسهیل شود.
روش کار
بررسی 478 مقاله علمی از 17 پژوهشگر برجسته حوزه طب ایرانی و داروسازی سنتی.
شناسایی 77 مقاله مروری مرتبط.
استخراج 62 واژه پرکاربرد کلیات طب ایرانی.
افزودن 18 واژه دیگر بر اساس نظر پنل متخصصین شامل 5 کارشناس (طب ایرانی، داروسازی و زبان انگلیسی).
ارائه جدول نهایی شامل واژه فارسی، معادل انگلیسی یا لاتین و نوشتار فارسی با رسمالخط انگلیسی.
نتایج
این مطالعه یک مجموعه نسبتاً کامل از واژگان پرکاربرد طب ایرانی را ارائه کرد. نتایج نشان داد که نبود الگوی واحد در نگارش و ترجمه این اصطلاحات، مانع جدی در نمایهسازی بینالمللی و افزایش استنادهای علمی است. استفاده از معادلهای یکسان میتواند به پذیرش جهانیتر طب ایرانی کمک کند.
اهمیت پژوهش
تسهیل جستجوی علمی و نمایهسازی مقالات طب ایرانی در پایگاههای بینالمللی.
ارتقاء جایگاه علمی طب ایرانی در جهان.
کمک به پژوهشگران برای استفاده از زبان مشترک در نگارش مقالات و کتب علمی.
چکیده مقاله
یکسان سازی اصطلاحات پرکاربرد کلیات طب ایرانی
منابع طب ایرانی در حیطه حفظ سلامتی، تشخیص و درمان بیماری ها حاوی اطلاعات با ارزشی هستند که می توانند جهت ارتقاء سطح سلامت جامعه بکارگرفته شوند. معرفی این مکتب به محافل علمی، نیازمند بکارگیری واژه های یکسان از مفاهیم بنیادی آن می باشد. هدف این مطالعه جمع آوری اصطلاحات پرکاربرد کلیات طب ایرانی در سه قالب نگارش فارسی، معادل انگلیسی یا لاتین و نام فارسی آن با رسم الخط انگلیسی و در نهایت پیشنهاد الگوی نگارش واحد برای هر واژه می باشد. با استفاده از “سامانه علم سنجی اعضای هیات علمی” اسامی پژوهشگران طب ایرانی که عضو هیات علمی و دارای مدرک دکترای تخصصی Ph.D داروسازی یا طب ایرانی با اچ ایندکس برابر یا بالاتر از چهار بودند، استخراج گردید. مقالات مروری این پژوهشگران در پایگاه علمی اسکاپوس جستجو و واژه های پرکاربرد کلیات طب ایرانی از مقالات مذکور استخراج گردید. با استفاده از پنل متخصصین شامل 5 متخصص از رشته های داروسازی، طب ایرانی و زبان انگلیسی، مناسب ترین واژه جهت هر عنوان تعیین و در جدول نهایی وارد شد. تا زمان انجام مطالعه، 478 مقاله ا17 نفر واجد شرایط ورود بهمطالعه به چاپ رسیده بود. از این میان 77 مورد مقالات مروری طب ایرانی بود که از متن آنها 62 واژه پرکاربرد کلیات طب ایرانی استخراج شد. همچنین تعداد 18 واژه به پیشنهاد گروه متخصصین اضافه گردید. مطالعه حاضر مجموعه نسبتاً کاملی از کلمات پرکاربرد در حیطه کلیات طب ایرانی را جمع آوری و معادل سازی نمود. استفاده از مدل های پیشنهادی در مقالات آینده می تواند سیستم کلید واژه های طب ایرانی را منسجم تر نماید. امید است در آینده نزدیک اصطلاحات پرکاربرد طب ایرانی در سیستم کلید واژگان پایگاههای علمی معتبر وارد شود.
واژگان کلیدی: طب ایرانی، کلمات پرکاربرد، واژگان یکسان
Abstract
Toward Uniforming the Frequent Vocabulary of Basic Principles in Persian Medicine
Persian Medicine (PM) references contain valuable information which can be useful for health preservation, diagnosis and treatment of diseases and can promote health in society. Introducing this school of medicine to the medical community requires a set of valid English equivalents to communicate PM’s fundamental concepts. This study gathers the mostfrequent words in PM in three forms: Persian name, English or Latin name and Persian name with English spelling, and finally a uniform English and Persian name is suggested for every word. “Iranian Scientometric Information Database – ISID” were used to find those researchers in PM and Persian pharmacy who have a PhD degree and an H-Index equal or more than 4. Then all of their review articles about PM indexed in Scopus were analysed to pinpoint the frequent words of basic principles in PM. An expert panel of five including PM and Persian pharmacy specialists, and an English language specialist decided about
the best word as the final suggestion for each concept. There were 17 researches with 478 articles 77 of which were review articles. Totally 62 words were taken out of these articles. In addition, the experts decided to add 18 more words to the list. This study provides a fairly exhaustive list of words of basic principles in PM. Using these words in future studies can contribute to the uniformity of the key vocabulary in PM articles.
Keywords: Persian Medicine, Uniform vocabulary, Frequent keywords
– برای بررسی تمام واژگان معادل سازی شده می توانید از گزینه زیر اقدام کنید –